TỪ MÔN HỌC: “DI TÍCH LỊCH SỬ VIỆT NAM” ĐẾN THỰC TẾ TẠI KHU DI TÍCH NHÀ TÙ PHÚ LỢI

108

Sau những giờ học tập trên lớp, cùng nhau tìm hiểu rất nhiều những kiến thức về di tich lịch sử Việt Nam, hôm nay chúng em được cùng Thầy và các anh chị khóa trên đi đến thăm một Khu di tích trên địa bàn tỉnh, Di tích đã được Nhà nước công nhận là di tích lịch sử Quốc gia vào ngày 10/07/1980 đó chính là “Khu di tích nhà tù Phú Lợi” tọa lạc tại phường Phú Lợi, thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.

 Cổng chính của Nhà tù Phú Lợi

Với tổng diện tích hơn 77.082m2 Nhà tù Phú Lợi là một trong những nhà tù lớn của Mỹ – Diệm ở miền Nam được dựng lên năm 1957 để giam cầm và tra tấn các chiến sĩ cách mạng và những người yêu nước lúc bấy giờ và tồn tại trong suốt tám năm (từ 1957 đến 1964). Trung tâm khu di tích – nơi mà được chị hướng dẫn viên giới thiệu rất rõ ràng và chi tiết – đó là bức tượng bằng đồng cao 3,5m của nhà điêu khắc Diệp Minh Châu dùng máu mình để vẽ nên bản phát thảo, ghi lại sự kiện lịch sử "Phú Lợi căm thù" năm 1958. 

                                       Nhà giam khu C của khu di tích lịch sử Nhà tù Phú Lợi

Xung quanh đó là các khu nhà giam C, nền nhà giam D, E, nhà kỷ luật, tháp canh, lô cốt đều được giữ nguyên gốc hoặc tôn tạo lại. Nơi đây còn lưu giữ nhiều hiện vật quý về cuộc đấu tranh của các tù nhân, về đời sống tâm hồn phong phú của các tù nhân, như bộ cờ tướng chạm khắc tinh xảo bằng gỗ cẩm lai, chiếc vỏ gối được thêu hay chiếc quần đa năng nhiều tác dụng…
Một vùng đất với nhiều cây xanh che bóng rợp mát cả con đường, ít ai biết rằng nơi đây, tại mảnh đất này từng là nơi lưu giữ không biết bao nhiêu tội ác của chính quyền Mỹ – Diệm. Với Luật 10-59, chính quyền Ngô Đình Diệm đã lê máy chém đi khắp miền Nam – Việt Nam, thực hiện khẩu hiệu: “thà bắt nhầm hơn bỏ sót” tiêu diệt những chiến sỹ cách mạng yêu nước, chúng đã xây dựng nhiều nhà tù, bắt giữ nhiều cán bộ, đảng viên và đồng bào yêu nước. Chúng chia trại giam thành nhiều khu vực: khu hành chánh, khu gia đình binh sĩ, khu An Trí Viện – gọi là khu “An Trí Viện” nhưng thực chất là trại giam. Chúng thi hành nhiều chính sách khắc nghiệt, chúng cho tù nhân ăn gạo mục cá ươn, muối hạt, nước mắm có dòi… Sống bẩn thỉu, thiếu nước, nằm xà lim, chuồng cọp, lao động khổ sai bệnh tật không thuốc chữa trị… và những đòn điều tra đánh đập dã man… và chúng đặt ra “24 điều cấm” rất khắc nghiệt để lấy cớ đánh đập tù nhân. Và những tên “chúa ngục” nổi tiếng gian ác như: Nguyễn Văn Bông, Trần Vĩnh Đắc, Hồ Văn Tần,…
Cuối tháng 12 năm 1958 Mỹ – Diệm thực hiện âm mưu hãm hại tù nhân Phú Lợi. Chúng cho tù nhân ăn bánh mỳ có tẩm thuốc độc trộn lẫn bánh mì mới. Số tù nhân bị ngộ độc tăng nhanh đau bụng, nôn mửa, co quắp, … Đến ngày 01.12.1958, số tù nhân bị ngộ độc tăng lên hàng trăm người, nhiều người chết, số nằm hôn mê bất tỉnh,… số anh chị em tù nhân bịnh nặng bị địch khiêng khỏi trại, đến ngày 02/12 và 03/12 số bệnh nhân nặng và chết càng đông, số người bị vùi tại chỗ, số nặng chuyển đi, nhưng số tù nhân ấy không thấy được chuyển lại Phú Lợi nữa… Sự căm phẫn đó đã được nhà thơ Tố Hữu thể hiện sâu sắc trong bài thơ “Thù muôn đời muôn kiếp không tan”, năm 1959:
“…Trong một ngày – mồng một tháng mười hai
Nào ai ngờ không có nửa ngày mai!
Chúng tôi chết, trong đêm dài tàn khốc
Đứt ruột đứt gan, nắm cơm thuốc độc
Tím xương do nanh nọc lũ đê hèn
Trái tim hồng chết uất máu bầm đen…”

                                    Bức tượng đồng "Phú Lợi căm thù"

Đó là những kiến thức mà chúng em được tiếp nhận từ chị Hướng dẫn viên Hoàng Thu Vân nhiệt tình chỉ dẫn. Nhà tù Phú Lợi trở thành một bằng chứng về tội ác của Mỹ – Ngụy tại miền Nam Việt Nam. Nơi đây là biểu tượng cho lòng dũng cảm của cán bộ đảng viên, các đồng chí cách mạng và đồng bào yêu nước đã ngã xuống trong nhà tù vì độc lập, tự do, hoà bình, hạnh phúc cho quê hương đất nước. Tất cả những điều em được tiếp nhận ngày hôm nay cho em biết được và hiểu sâu sắc rằng Di tích lịch sử Việt Nam là một môn học quan trọng và mang ý nghĩa to lớn, giúp chúng em hiểu rõ hơn lịch sử đất nước theo đúng tinh thần và lời dạy của Bác:
“Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam’’.

Chuyến đi thực tế đến Nhà tù Phú Lợi của sinh viên ngành Việt Nam Học

Tin: Lê Huỳnh Ngà – Sinh viên ngành Việt Nam Học